Odwiedziny w otwartych zabytkach

Mieszkaniec Starej Kościelnicy z broszurą Dni Otwartych Żuławskich Zabytków

Mieszkaniec Starej Kościelnicy
z broszurą Dni Otwartych
Żuławskich Zabytków

W dniach 22-23.06.13 po raz drugi otworzono na co dzień niedostępne zabytki żuławskie (pierwsza edycja: Gościna w Żuławskim Zabytku, 09.2012). Blisko 30 miejsc czekało na zwiedzających, przybliżając im historię regionu.
Wśród obiektów znalazły się domy podcieniowe, muzea, cmentarze, kościoły, wiatraki, wąskotorówka, a nawet całe wsie (Stara Kościelnica, Tujsk). Atrakcji była cała masa i nie dało się dotrzeć w każde miejsce, dlatego warto było przygotować się, opracować trasę i z planem ruszyć na podbój żuławskich zabytków!

_________________________________________

Największy cmentarz mennonicki na Żuławach

Cmentarz mennonicki w Stogach to jedna z wizytówek Żuław. Chowano na nim mennonitów z okolicznych wsi.
Na nekropolii dominują pięknie zdobione, malownicze stele.  Jednakże sobotnie zwiedzanie, poza ogólnym wprowadzeniem do tematyki mennonityzmu, opierało się
na przedstawianiu osobliwości i wyjątkowości tego cmentarza. Zwiedzający zobaczyli nagrobek
w formie cippusa zwieńczonego urną, obejrzeli mogiłę z militarnym motywem, przyjrzeli się drewnianej tablicy, która teraz wygląda jak zwykłe deski, a kiedyś upamiętniała miejsce pochówku, zaskoczyli widokiem drzewa wyrastającego z nagrobka, dowiedzieli się, że pod wielkim kamieniem spoczywa Fritz Wiebe – Sturmfuhrer z oddziałów SS.

IMG_5558

IMG_5522Uczestnicy spaceru wspólnie poszukiwali ciekawych elementów
na nagrobkach – dużym zainteresowaniem cieszył się motyl – symbol ulatującej
do nieba duszy zmarłego. Jeden z uczestników zauważył napis zlokalizowany
z boku steli, była to sygnatura kamieniarza z Elbląga. Na koniec wszyscy zapozowali do grupowego zdjęcia. Po cmentarzu  oprowadzała Aleksandra Paprot, mieszkanka pobliskiej Starej Kościelnicy. Zdecydowana większość przybyłych gości mieszka w Elblągu, lub jego okolicy.

IMG_5720„Stara Kościelnica – pierwsza Polski stolica” 😉

W taki żartobliwy sposób mieszkańcy Starej Kościelnicy podkreślają swoją regionalną tożsamość. I chyba coś jest na rzeczy, gdyż na niedzielne zwiedzanie wsi przybyli praktycznie sami mieszkańcy (poza 1 osobą to piszącą ;)). Pojawiły się nawet zwierzęta: dwa psy (oba Reksie) oraz kot „z doskoku”.  Cieszy fakt, że własnym miejscem zamieszkania zainteresowali się najmłodsi. Oprowadzająca, Aleksandra Paprot, miała niełatwe zadanie, gdyż wiadomo, że dzieci to najtrudniejsi słuchacze: wszędzie ich pełno, zadają mnóstwo ciężkich pytań a do tego trzeba umieć ich zainteresować tematem.  Okazało się jednak, że ciekawostki, historie i materiały jakie przewodniczka przygotowała były bardzo absorbujące – dzieciaki mocno zaangażowały się w odkrywanie tajemnic Starej Kościelnicy – to była dla nich, mimo iż po znanym terenie, podróż  w nieznane.

IMG_5782

IMG_5820W trakcie spaceru uczestnicy zajrzeli w każdy kąt znajdującego się w centrum wsi kościoła, podziwiali i odgadywali sceny biblijne namalowane na stropie, odsłonili nawet ołtarz (w blacie znajduje się kamień). Wysłuchali opowieści o dawnych mieszkańcach tych ziem. Dowiedzieli się gdzie kiedyś we wsi była kostnica – niedawno były tam trzymane króliki, żywe oczywiście. Szukali dat na fragmentach szyn dawnej kolei – teraz służą one za słupki czy płoty. Jedna z uczestniczek zaprowadziła ekipę na swoje podwórze, gdzie na zabudowaniu gospodarczym widnieje poniemiecki napis z datą 1877. Odkryciem dnia było dostrzeżenie napisu „Dom Zajęty” – wydrapanego na zabudowanym podcieniu tutejszego domu – napis pochodzi z pierwszych powojennych lat, kiedy to nowi osadnicy przybywali na Żuławy!

IMG_5930Na deser: dom podcieniowy, muzeum żuławskie i tajemnicza zagroda

W trakcie dwóch dni na Żuławach udało nam się jeszcze zajrzeć w kilka miejsc
z listy. Ważnym punktem na mapie było Orłowo i tamtejszy dom podcieniowy. O obiekcie opowiadał jego właściciel, pan Artur Wasilewski. Dom wybudował w 1802 r. Peter Loewen. Obecnie zabytek przechodzi gruntowny remont, wnętrze jest niedostępne, z resztą i tak jest tam pusto. Jednakże już niedługo Żuławy zyskają kolejną pięknie odrestaurowaną perełkę!

IMG_5936

Tczew

Tczew
„Przed wejściem do chaty żuławskiej pochyl głowę”

Wstąpiliśmy też na moment do Nowego Dworu Gdańskiego (do Żuławskiego Parku Historycznego – dzięki uprzejmości Przemka Siwickiego, gdyż już praktycznie zamykał placówkę) oraz będąc w Tczewie przy okazji zajrzeliśmy do tamtejszego muzeum, gdzie na wystawach znajdowały się także żuławskie eksponaty.

IMG_5580

Cisy

Największą atrakcją tego weekendu była gościnna w innym przedwojennym obiekcie. Nie znajdował się on na liście otwartych zabytków. Nawet nie jest on zbyt widoczny z drogi. To skryta za drzewami zagroda holenderska w Cisach. Od lat stoi niezamieszkała
i niszczeje, ale mimo to jej wnętrze przenosi do innego wymiaru. Zapraszam do krótkiej relacji ze zwiedzania zagrody holenderskiej – kliknij tutaj

IMG_5615

Dni Otwarte Żuławskich Zabytków to świetna inicjatywa Klubu Nowodworskiego, która cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Już wiadomo, że przyszłoroczna edycja będzie obfitowała w jeszcze większą liczbę miejsc otwartych. No to byle do siego roku ;)!

This slideshow requires JavaScript.

Advertisements

4 thoughts on “Odwiedziny w otwartych zabytkach

  1. Pingback: Nowe wydawnictwo o regionie |

  2. Pingback: Dni Otwarte w regionie – relacja filmowa |

  3. Pingback: Podsumowanie roku 2013 |

  4. Pingback: Wizytówki Żuław |

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s