Nowy Staw – koncepcja rozwoju przestrzeni miejskiej – (Paulina Skrodzka – wywiad)

okladka1Dnia 19.06.2013 na ASP w Gdańsku miała miejsce publiczna obrona pracy magisterskiej Pauliny Skrodzkiej. Tytuł pracy brzmiał: „Małe miasto. Wpływ przestrzeni miejskiej na poprawę relacji międzyludzkich. Projekt koncepcyjny Domu Mądrości oraz Parku Miejskiego w Nowym Stawie.” Autorka, na przykładzie założenia parkowego oraz wykorzystania budynku dawnej synagogi, przedstawiła wizję rozwoju swojego rodzinnego miasta.
Paulina opowiadała o ogrodzie sensorycznym, o zmieniających się
w ciągu roku barwach parku,
o budowaniu więzi międzyludzkich oraz, przede wszystkim, 
o wzmacnianiu tożsamości regionalnej mieszkańców Nowego Stawu. Projekt Pauliny pobudził wyobraźnię, wszyscy obecni słuchali jakby byli zaczarowani.
Czy miasto wykorzysta pomysł Pauliny? Jest taka szansa!

O przedstawienie problematyki małych miast, ze szczególnym uwzględnieniem Nowego Stawu oraz o poruszenie tematyki koncepcji opisanej w w/w pracy magisterskiej, poprosiłam Paulinę Skrodzką, autorkę projektu Parku Miejskiego i Domu Mądrości.

______________________________________________________________________

O małych miasteczkach, zagrożeniach i szansach
Sześćdziesiąt procent mieszkańców starego kontynentu żyje w miastach, których liczebność
nie przekracza 50 tyś obywateli. Jednak 85% PKB generują europejskie metropolie, co więcej
w Polsce 55% ogólnej liczby firm skoncentrowało się w wielkich miastach. Sprzyja to rozwojowi aglomeracji, co jednak odbija się na kondycji miasteczek, które dotyka coraz poważniej problem wyludniania i toksycznej stagnacji. Wielkie metropolie stają się pasożytami swojej okolicy. Wchłaniają mieszkańców małych miast kusząc lepszymi standardami, wyższymi budynkami, prestiżem…kusząc magią słowa mieć.
Czy w takim świetle małe miasteczka, jak Nowy Staw, mogą być realną alternatywą dla życia
w pędzie i braku refleksji? Czy obraz stagnacji, szarości i braku nadziei może przeobrazić się
w harmonijny krajobraz sprzyjający poprawie kondycji społecznych? Co stanowi o potencjale i sile małych społeczności? Jak istotną rolę w procesie wzrastania pełni tożsamość miejsca? Czy małe miasteczka mogą być alternatywą dla nacechowanego pośpiechem życia w metropoliach?
Agnieszka Skowron w publikacji Migracje- studium przypadku Nowego Stawu… zadaje pytanie: (…) dlaczego nowostawianie nie do końca czują się związani z miastem i co zrobić, aby tak się stało? Można kontynuować to pytanie: Jak zapobiec dalszemu pogarszaniu się kondycji społecznej miasta? Socjolog Norman Goodman określił główne czynniki przyczyniające się do wyludniania miast: brak dobrze płatnej pracy, brak oferty kulturalnej dla młodych, brak mieszkań oraz brak przywiązania do miejscowości. Można wybrać dwie drogi zapobiegania lub walki
z wyludnianiem, które prowadzi do pogorszenia się jakości życia. Pierwszą jest podążanie ścieżką wyznaczona przez Maslowa i zaspokajanie podstawowych potrzeb- schronienie, bezpieczeństwo materialne itd. Druga droga również dąży do spełnienia tych szczebli piramidy, jednak zaczątkiem dla tego jest działanie mające na celu poprawę kondycji relacji międzyludzkich. Pozytywne stosunki w społeczeństwie, budowane na szacunku i dialogu mogą zaowocować poczuciem przynależności, poczuciem „bycia u siebie”, które w efekcie jest siłą napędową do konkretnych działań mających na celu poprawę jakości życia. Pogodzenie przeszłości historycznej
z teraźniejszością mogłoby zbudować silną więź z miejscem, która skutkuje powstaniem ruchów społecznych jak Cittaslow, mogących realnie odbudować miasta zarówno ekonomiczne jak
i tożsamościowo.

Kawiarnia

Kawiarnia

To właśnie lokalność i wynikająca z niej niepowtarzalność stanowi o potencjale i sile małych społeczności. Dzięki czemu mogą być one kuszącą alternatywą dla żyjących
w zgiełku i pośpiechu mieszkańców wielkich miast, szczególnie przedstawicieli klasy kreatywnej. Richard Florida uważa, iż do przyciągnięcia klasy kreatywnej miasta potrzebują trzech T; tolerancję, technologie
i twórczość. Może wydawać się, że tylko duże miasta mogą spełnić te warunki. Jednak tak nie jest, proekologiczne działania oparte
o zaawansowaną technologię, tolerancja powiązana z gościnnością i regionalna, budująca silne więzi społeczne twórczość mogą stać się atrybutami małych miast, świadomych swojego potencjału i jasno patrzących w przyszłość.

Problemy miasta Nowy Staw
Zakładając, iż poprawa świadomości mieszkańców wpłynie na poprawę dynamiki ich działań, można wykorzystać przestrzeń publiczną jako środek naprawczy lokalnej społeczności. Według „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Nowy Staw” największymi, słabymi stronami miejscowości jest ujemna migracja ludności w wieku młodym. Jest ona wynikiem kolejnego zagrożenia z listy wspomnianej w opracowaniu tj. bezrobociem. To ono generuje w dużej mierze patologie społeczne, roszczeniową postawę ludności oraz ubóstwo. Co jest natomiast przyczyną tak wysokiego współczynnika ludzi nieposiadających pracy? W tej kwestii dużą rolę odgrywa edukacja, jednak spadek przyrostu naturalnego nie tłumaczy decyzji o zamknięciu szkoły dające realny zawód, w momencie coraz większej liczby bezrobotnych z wykształceniem wyższym. Drugą istotną wadą, o której czytamy w „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Nowy Staw”
jest bierna postawa mieszkańców.

rysunek parku kolor 2By wzmocnić regionalną tożsamość…
Postawa taka jest w pewnym stopniu odzwierciedleniem ogólnej kondycji narodu, jednak działania władz w moim odczuciu nie przeciwdziałają tej sytuacji. Mieszkańcom nie potrzeba majówek z darmowym jedzeniem, lecz możliwości samorealizacji, której efekt daje nadzieję na poprawę jakości życia. Stąd kulturowa rola Parku Miejskiego i, tworzonego w założeniu dawnej synagogi, Domu Mądrości., będącego połączeniem Miejskiej Biblioteki Publicznej, sali teatralnej i kawiarni. Przestrzenie te mogą stać się realnym impulsem do zmian na gruncie społecznym, zmian w mentalności mieszkańców.
Park, do którego chce się wracać, z dnia na dzień stałby się swojego rodzaju dobrem publicznym. Ludzie mogliby zacząć utożsamiać się z przestrzenią publiczną, czuć się w niej zadomowieni.
Za tym idzie szacunek dla miejsca i poczucie bycia u siebie. Dbanie o tę przestrzeń, o jej czystość
i świeżość, stałoby się naturalnym następstwem. Mieszkańcy staliby się częścią przestrzeni miejskiej, w dalszym rozumieniu, świadomymi członkami społeczności.
Stworzenie jednego wnętrza miejskiego (park + Dom Mądrości) mieszczącego się w historycznej tkance Nowego Stawu bezsprzecznie wpłynęłoby na poprawę jakości życia w małej miejscowości. W tej przestrzeni, będącej naturalnym wynikiem lokalnej tożsamości miejsca, mógłby wzrastać potencjał miejscowości poprzez tworzenie pozytywnych relacji między ludzkich.
Przestrzeń ta stałaby się zdrową alternatywą dla zatłoczonych, pozbawionych empatii metropolii. Przypomnienie o wielowyznaniowości, a co za tym idzie symbiozie wielokulturowej pomogłoby odzyskać regionalną tożsamość miasta. Poszerzyłoby to świadomość mieszkańców o przeszłości ich małej ojczyzny, często wypartej z pamięci poprzez nagromadzone urazy z czasów wojny. Wynikiem takiego działania stałoby się wewnętrzne pogodzenie z otoczeniem, zaakceptowanie jego historycznej przeszłości, czego efektem byłoby poczucie przynależności do miejsca z całym jego bagażem historycznym i emocjonalnym.
Mieszkańcy czują tę potrzebę. Młodzi piszą na murach Grom Nowy Staw, z jednej strony
to przejaw patologii, braku szacunku do wnętrza miasta w którym żyją, ale z drugiej strony napis dotyczy ich- jest symbolem tożsamości- ci graficiarze czują się mieszkańcami Nowego Stawu, wręcz manifestują tę przynależność. Oznacza to, iż miasto posiada potencjał, trzeba go tylko
w bardzo przemyślany sposób rozwijać, starając się przede wszystkim dbać o regionalną tożsamość. Dumni mieszkańcy, pewni swojej wartości, również poprzez świadomość wartość miejsca swego pochodzenia to początek odradzania się Nowego Stawu.
Miasto otwarte na ludzi, ekologiczne, posiadające przyjazne przestrzenie wspólne staje się atrakcyjne zarówno dla turystów jak i inwestorów, dających nowe miejsca pracy.

Autorką powyższego materiału i prezentacji graficznych jest Paulina Skrodzka

___________________________________________________________________

Na obronie Pauliny Skrodzkiej pojawiła się pani Anna Uzdowska, reprezentująca Urząd Miejski
w Nowym Stawie. Poprosiłam panią Anię o komentarz na temat wyżej opisanego projektu Parku Miejskiego i Domu Mądrości, oraz o przedstawienie szans na realizację pomysłu Pauliny.

IMG_5459Anna Uzdowska: „Z wielką przyjemnością
i zainteresowaniem wysłuchałam wystąpienia
i prezentacji pracy dyplomowej Pani Pauliny. Chciałabym w imieniu Burmistrza Nowego Stawu podziękować za zaproszenie na uroczystość.
Szczególnie cieszy, że młoda, zdolna osoba z taką energią i ciepłem mówi o swoim rodzinnym mieście, dostrzega jego problemy
a wykorzystując zdobytą wiedzę i umiejętności zaproponowała bardzo interesujący projekt stworzenia parku miejskiego oraz wprowadzenia zupełnie nowych funkcji
w budynku dawnej synagogi.

Przedstawiona w pracy dyplomowej koncepcja przestrzenno – architektoniczna zagospodarowania ważnej, z punktu widzenia budowania więzi społecznych oraz tożsamości lokalnej mieszkańców Nowego Stawu, przestrzeni miejskiej zbiega się w czasie
z planami nowostawskiego samorządu.
Na przestrzeni ostatnich dwóch lat przy wsparciu środków unijnych przeprowadzony został pierwszy etap procesu rewitalizacji przestrzeni zabytkowego centrum miasta. Stało się to za sprawą zakończonego projektu rewitalizacji zabytkowych rynków Nowego Stawu.

Działania te będą kontynuowane w najbliższych latach, bo przywracanie mieszkańcom zniszczonych, często zapomnianych przestrzeni publicznych, tworzenie przyjaznych miejsc odpoczynku ale też aktywizacji mieszkańców jest jednym z priorytetów polityki rozwoju przestrzennego i społecznego Nowego Stawu. Będzie to z pewnością długi proces wymagający dużych nakładów i szerokiej partycypacji społecznej, dobrych pomysłów na wykorzystanie potencjału Nowego Stawu i jego mieszkańców a wśród nich niezaprzeczalnie cennego dla naszego miasta potencjału Pani Pauliny.
Tym bardziej cieszę się, że już dziś mogę zaprosić Panią Paulinę do współpracy z Urzędem Miejskim w Nowym Stawie przy współtworzeniu nowego oblicza naszego miasta.”

Pokaz slajdów wymaga JavaScript.

Reklamy

4 thoughts on “Nowy Staw – koncepcja rozwoju przestrzeni miejskiej – (Paulina Skrodzka – wywiad)

  1. Pingback: Podsumowanie roku 2013 |

  2. Pingback: Centrum rekreacji społecznej i promocji Żuław Wiślanych – wywiad: Marcin Kasprowicz |

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s