Znany poeta o regionie

Milosz na Zulawach_OKLADKA-DO-DRUKU_8-01-2013„Miłosz na Żuławach.
Epizod z biografii poety”

Czesław Miłosz był na Żuławach zaledwie parę dni, tylko dwa razy, ale to miejsce odcisnęło trwały ślad w jego twórczości. Nowa książka „Miłosz na Żuławach. Epizod z biografii poety” przynosi nowe materiały dotyczące tego mało znanego epizodu biografii wieszcza, którego rodzice i brat znaleźli się w 1945 roku we wsi Drewnica na Żuławach w ramach przesiedleń tzw. repatriantów z dawnych Kresów wschodnich. Zaczyna się tekstami dwu reportaży autorstwa Miłosza, napisanych po wizycie poety u rodziny na Żuławach, opublikowanych w gazecie „Dziennik Polski” w grudniu 1945 i nigdy później nie przedrukowywanych.
_______________________________________________________________


„Od delty Wisły Gdańsk leży na zachód, Tczew na południo-zachód, Elbląg na północo-wschód. Jedzie się w tę deltę, tak jak podróżnik jedzie w głąb Afryki, pokazawszy najpierw palcem tajemnicze, nieznane miejsce na mapie: muszę być tu.” („Dziennik Polski” 1945)

„W swoim reportażu, wymieniając cechy charakterystyczne poznawanej krainy, tak różnej od jego stron ojczystych, pisał o groblach, tamach, promach, wiatrakach, sieci drenów i rowów… Pojawia się jeszcze jedna rzecz charakterystyczna: „słychać potężny łoskot pobliskiego morza”. Huk morza obecny w Grobie matki jest porównany do gromu. Identyczna fraza kończy wiersz Żuławy: „Gromy. To w ujściu Wisły grzmi spienione morze” (WW, 338). „Płaska nizina pod rzędami wierzb” w Grobie matki jest tożsama z „Krainą płaską wziętą z wody i płomieni” z późniejszego o rok wiersza. Zapamiętany został też „wiatr północny [który] czesze suche trawy” (Grób matki) i „Wiatr [który] niskie rude słońce w trawach rozpromienia” (Żuławy). Rudy, brązowy, rdzawy to kolory zapamiętane z pierwszego pobytu w deszczowym listopadzie. Brąz pojawia się wielokrotnie w reportażu, równie często jak burzan. (…)

Zastanawiam się, czy słowa „burzany”, „step” i „bodiaki”, „duga” i „hołoble”, pojawiające się w jego wierszu i reportażu, miały też inny sens. Może były próbą oswojenia tego północnego krajobrazu, nadania mu waloru czegoś wschodniego, a więc swojskiego. Słowa pochodzenia ukraińskiego i białoruskiego na Pomorzu pojawiły się wraz z repatriantami z Kresów. „Mały kudłaty konik z dugą i hołoblą” to obraz, którego w „płaskim kraju” nikt wcześniej nie znał – nie było tu takiej uprzęży, nie używano takich koni, bo mogły one być pożyteczne na piaskach, ale do orki na tłustych madach potrzebne były silne perszerony.” (Miłosz na Żuławach. Epizod z biografii poety, red. M. Czermińska, A. Kasperek)

Trzon książki stanowią dwie grupy artykułów. Pierwsza dotyczy obrazu matki w twórczości noblisty i jego relacji z rodzicami i bratem oraz okoliczności wizyty w Drewnicy wkrótce przed śmiercią matki. Druga przedstawia kontekst historyczno-społeczny życia Żuław jako regionu na styku różnych kultur, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Drewnicy i jej niemieckich a następnie polskich mieszkańców w okresie wojennych i powojennych migracji. Przywracana jest pamięć o tym miejscu, ludziach i wydarzeniach. W bogatej dokumentacji fotograficznej ukazano pamiątki ocalałe po rodzinie poety w domu, którego właścicielami są dziś Hanna i Jarosław Czeladkowie. Przedmioty, naznaczone piętnem upływającego czasu, zaczynają snuć swoją własną opowieść, której tłumaczami i komentatorami są autorzy książki (profesorowie i młodsi pracownicy nauki oraz doktoranci z dwu Uniwersytetów:  Gdańskiego i Jagiellońskiego)

_______________________________________________________________

Materiały podesłało Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

Książka dostępna jest tutaj: kliknij, by wejść na stronę Wydawnictwa

_______________________________________________________________

Reklamy

One thought on “Znany poeta o regionie

  1. Pingback: Historia apteki w Drewnicy – wywiad z Tomaszem Sosnowskim |

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s